Καμπαρέ και ρεβύ, με μια εξήγηση

Δύο λέξεις, που συχνά μπερδεύονται

Το καμπαρέ και η επιθεώρηση αλληλοκαλύπτονται, και πολλά σόου χρησιμοποιούν και τους δύο όρους. Το καμπαρέ, σε γενικές γραμμές, είναι θεατρική ψυχαγωγία με μουσική, τραγούδι, χορό, απαγγελία ή δράμα, που παρουσιάζεται εκεί όπου το κοινό κάθεται σε τραπέζια, συχνά τρώγοντας ή πίνοντας, και συνήθως εισάγεται από έναν τελετάρχη. Η επιθεώρηση είναι ένα σόου πολλαπλών πράξεων με μουσική, χορό και σκετς χωρίς ενιαία πλοκή, που συγκρατείται από ένα γενικό θέμα. Ένα σόου δεκαετιών στην Πράγα βρίσκεται στην πλευρά της επιθεώρησης: νούμερα που συνδέονται με ένα θέμα, με τραπέζια δείπνου στην αίθουσα.

Από πού προέρχεται η λέξη καμπαρέ

Η λέξη είναι παλιά. Προέρχεται από λέξεις της πικαρδικής ή της βαλλονικής γλώσσας που σήμαιναν ένα μικρό δωμάτιο, και μια γραπτή χρήση της εμφανίζεται στην Τουρναί το 1275. Στα μέσα ολλανδικά σήμαινε ένα φθηνό πανδοχείο ή εστιατόριο. Στο Παρίσι, τα καμπαρέ υπήρχαν ήδη από τα τέλη του δέκατου πέμπτου αιώνα και διέφεραν από τις ταβέρνες επειδή σέρβιραν φαγητό καθώς και κρασί, πάνω σε τραπεζομάντιλο, με χρέωση ανά πιάτο. Συγγραφείς όπως ο Μολιέρος και ο Ρακίνας ήταν γνωστό ότι συναντιόνταν σε αυτά. Η ψυχαγωγία ήρθε αργότερα.

Το Παρίσι και το πρώτο μοντέρνο καμπαρέ

Το Le Chat Noir άνοιξε στο Montmartre το 1881, ιδρυμένο από τον ιμπρεσάριο Rodolphe Salis, και θεωρείται το πρώτο μοντέρνο καμπαρέ. Οι θαμώνες κάθονταν σε τραπέζια και έπιναν ενώ στη σκηνή έπαιζε ένα ποικίλο πρόγραμμα, και ένας τελετάρχης αστειευόταν με γνωστούς καλεσμένους. Ο ίδιος ο Salis άνοιγε τις παραστάσεις με μονολόγους που σατίριζαν τους πλούσιους και τους πολιτικούς της εποχής. Τα μιούζικ χολ ακολούθησαν στο Παρίσι από το 1862, με πιο πολυτελή κοστούμια, τραγούδι και χορό, και ο ανταγωνισμός από τον κινηματογράφο τα ώθησε προς ολοένα μεγαλύτερα θεάματα τον εικοστό αιώνα.

Βερολίνο και Kabarett

Το γερμανικό Kabarett ξεκίνησε το 1901, όταν ο Ernst von Wolzogen άνοιξε το Überbrettl στο Βερολίνο· το Elf Scharfrichter του Μονάχου ακολούθησε την ίδια χρονιά. Η λογοκρισία περιόριζε τι μπορούσαν να πουν οι καλλιτέχνες μέχρι το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Στη δεκαετία του 1920 το Kabarett άνθισε, γνωστό για την πολιτική σάτιρα και το μακάβριο χιούμορ, διατηρώντας παράλληλα την οικεία ατμόσφαιρα του γαλλικού προτύπου. Αυτή η σατιρική χροιά είναι το νόημα που εξακολουθούν να δίνουν στη λέξη οι γερμανόφωνοι, γι' αυτό κάποιοι επισκέπτες περιμένουν σκετς και αστεία όταν βλέπουν «cabaret» σε μια αφίσα.

Τα χρυσά χρόνια της ρεβύ

Η ρεβύ έχει τις ρίζες της στη λαϊκή ψυχαγωγία του 1800, και γνώρισε τα χρυσά της χρόνια μεταξύ 1916 και 1932. Η γαλλική λέξη σημαίνει «ανασκόπηση», όπως στην ανασκόπηση της επικαιρότητας, και ο Florenz Ziegfeld εκλαΐκευσε τη γαλλική γραφή από το 1907. Οι ρεβύ ήταν περισσότερο γνωστές για το οπτικό θέαμα, με σόλο εμφανίσεις να εναλλάσσονται με χορευτικά σύνολα, αν και συχνά σατίριζαν επίκαιρα πρόσωπα και μόδες. Συνθέτες και στιχουργοί όπως ο Irving Berlin και ο George Gershwin έγραφαν γι' αυτές.

Το καμπαρέ του Βερολίνου που φαντάζονται οι περισσότεροι

Όταν οι επισκέπτες ακούν τη λέξη καμπαρέ, πολλοί φαντάζονται το Βερολίνο της Βαϊμάρης του μιούζικαλ Cabaret, της παράστασης των Kander και Ebb στο Μπρόντγουεϊ, που βασίζεται στο μυθιστόρημα του Christopher Isherwood Goodbye to Berlin. Η ιστορία εκτυλίσσεται στα χρόνια που το γερμανικό Kabarett ήταν στο πιο καυστικό του, πριν το ναζιστικό κόμμα κινηθεί να το καταστείλει μετά το 1933 και οι περισσότεροι γερμανόφωνοι καλλιτέχνες καμπαρέ έφυγαν στην εξορία. Είναι μια ισχυρή εικόνα, αλλά περιγράφει μια πόλη σε μια στιγμή. Οι σημερινές παραστάσεις ρεβύ για διεθνές κοινό αντλούν πολύ περισσότερο από το θέαμα του μιούζικ χολ παρά από εκείνη την καπνιστή, πολιτική αίθουσα.

Τι σημαίνει αυτό για τη βραδιά σας

Η γνώση της διαφοράς θέτει τις προσδοκίες. Ένα σατιρικό καμπαρέ εξαρτάται από τη γλώσσα και την τοπική πολιτική· μια ρεβύ εξαρτάται από το κοστούμι, τη μουσική και την κίνηση, και ταξιδεύει πέρα από γλώσσες. Η παράσταση δεκαετιών στο κέντρο της Πράγας ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, γι' αυτό οι διεθνείς επισκέπτες μπορούν να την παρακολουθήσουν χωρίς λέξη τσεχικά. Τα τραπέζια και το προαιρετικό δείπνο δανείζονται από την παράδοση του καμπαρέ, ενώ οι μεγάλοι αριθμοί συνόλου προέρχονται από τη ρεβύ. Ο οδηγός για την ίδια την παράσταση καλύπτει θέσεις, δείπνο και χρονισμό.

Διαβάστε στη συνέχεια: Παράσταση καμπαρέ στην Πράγα: αξίζει;